Begin met het Eind voor Ogen: Het Identificeren en Definiëren van Jouw Persoonlijke Waarden

Introductie

In de voorgaande blogposts hebben we het belang van een bewuste ouderidentiteit verkend, de waarde van een proactieve houding onderstreept en het potentieel van proactieve keuzes besproken. We zagen hoe een proactieve aanpak onze invloed en impact op onze leefomgeving kan vergroten. Nu is het tijd om verder te kijken en de volgende stap te zetten: onze waarden bepalen.

Navigeren naar de toekomst

Door de onvoorspelbaarheid en complexiteit van het hedendaagse leven is het soms moeilijk om te bepalen welke richting we uit moeten. Gelukkig biedt Stephen Covey in zijn bestseller “De zeven eigenschappen van effectief leiderschap” een nuttige routekaart. Zijn tweede gewoonte, ‘Begin met het eind voor ogen’, blijkt hierin bijzonder krachtig. Dit gaat verder dan alleen het stellen van doelen. Diepgaand reflecteren op wat voor ons belangrijk is – onze waarden – is een belangrijke voorwaarde voor voldoening bij het bereiken van die doelen.

Doelen en waarden definiëren

Het stellen van duidelijke doelen in ons leven is van essentieel belang. Echter, nog belangrijker dan het stellen van doelen is de reflectie op onze waarden. Zij vormen de basis waarop we onze doelen stellen. Een doel dat in lijn ligt met onze waarden zal uiteindelijk de meeste voldoening geven.

Een ladder beklimmen die tegen de verkeerde muur staat

Proactiviteit en het stellen van doelen zijn waardevol, maar wat als je de ladder van het leven beklimt terwijl deze tegen de verkeerde muur leunt? Wat als je na jaren hard werken beseft dat je je kinderen niet hebt zien opgroeien? Om dat te vermijden is het belangrijk om onze persoonlijke waarden vooraf te identificeren en te bepalen wat ze voor ons betekenen.

Verschil tussen waarden en doelen

Doelen zijn concrete, meetbare prestaties of resultaten die we willen behalen. Ze kunnen worden afgevinkt wanneer ze zijn bereikt. Bijvoorbeeld, het lopen van een marathon, het schrijven van een nieuw boek, of het krijgen van een promotie op het werk.

In tegenstelling tot doelen, zijn waarden diepgewortelde overtuigingen en principes die ons leiden in de keuzes die we maken. Ze vormen ons moreel kompas en geven richting aan ons leven. Waarden zoals integriteit, compassie of avontuurlijkheid, zijn bijvoorbeeld niet tijdgebonden of meetbaar.

De rol van waarden in het ‘Begin met het eind voor ogen’

Stel je een kaart voor met talloze mogelijke bestemmingen. Je kiest een doel en bepaalt je strategie om daar te komen. Maar te midden van onvoorspelbaarheden en veranderingen, heb je een constante nodig – je waarden. Ongeacht de route die je kiest, of de bestemmingen die je nastreeft, blijven je waarden hetzelfde. Ze zijn je kompas dat je helpt om je koers te bepalen en door de uitdagingen en mogelijkheden te navigeren die zich op je pad voordoen. Waarden geven je richting en zin, zelfs als je bestemmingen en strategieën veranderen.

‘Begin met het eind voor ogen’ betekent niet alleen het definiëren van je doelen, maar ook het begrijpen van je waarden die richting geven aan deze doelen. Laten we dus onze persoonlijke waarden herkennen en waarderen.

Navigeren in het Leven met ‘Begin met het Eind voor Ogen’

Leven in Lijn met Jouw Waarden

De zee van het leven kan ons soms verrassen met kalme golven, maar ook met woeste stormen. In deze onvoorspelbare omstandigheden hebben we de controle over onze reacties. Ze zijn afhankelijk van onze waarden, de innerlijke overtuigingen die ons leiden.

Het Belang van Jouw Keuze

Elk moment, hoe uitdagend ook, biedt ons een keuze. We kunnen besluiten om te handelen volgens onze waarden, beslissingen nemen die resoneren met onze diepste principes. In de storm kiezen we bijvoorbeeld moed boven angst, doorzettingsvermogen boven opgeven, of compassie boven onverschilligheid.

Jouw Waarden als Kompas

Deze keuzevrijheid geeft ons een gevoel van controle en doelgerichtheid, zelfs in de meest tumultueuze tijden. Ons innerlijk kompas – onze waarden – wijst ons de weg, ongeacht de woestheid van de golven of de donkerheid van de lucht.

Een Waardenvol Leven versus Pleziergericht Leven

Een leven geleid door waarden omarmt het volledige spectrum van menselijke ervaringen, inclusief zowel vreugde als lijden. In plaats van continu geluk na te jagen of ongemak te vermijden, streven we naar een leven dat echt en zinvol is, afgestemd op onze diepste waarden. Onze waarden helpen ons door uitdagende tijden heen, versterken ons karakter en geven ons leven diepte en betekenis.

Daarentegen is een pleziergericht leven gericht op het maximaliseren van genot en het minimaliseren van ongemak, zonder noodzakelijkerwijs rekening te houden met onze waarden. Hoewel dit op korte termijn voldoening kan geven, kan het op lange termijn leiden tot oppervlakkigheid en ontevredenheid.

Tijd om Jouw Waarden te Identificeren

Deze twee paden, een waardenvol leven en een pleziergericht leven, zijn fundamenteel verschillend. Het eerste pad leidt ons naar een leven van diepte en voldoening. Het tweede pad ons kan leiden naar een oppervlakkig en onbevredigend leven. De eerste stap op het pad van ‘Begin met het Eind voor Ogen’ is het identificeren en beschrijven van onze waarden. Laten we aan de slag gaan!

Waarden Identificeren: Begin Met het Eind Voor Ogen

Waarden Ontdekken Met een Handige Tabel

In de worksheet ‘identificeer je waarden’ vind je een tabel met een alfabetisch geordende lijst van veelvoorkomende waarden, inclusief hun korte omschrijvingen.

• Noteer voor elke waarde in de eerste kolom hoe belangrijk je deze vindt met behulp van een cijfercodering (1= zeer belangrijk, 2= belangrijk, 3= niet zo belangrijk, 4= totaal onbelangrijk).
• Probeer zo’n 10-tal waarden te kiezen met het cijfer 1.
• Kijk welke waarden een gelijkaardige betekenis hebben. Kunnen sommige worden gegroepeerd?
• Formeer zo vijf waardengroepen en geef elke groep een naam.
• Beantwoord daarna voor elk van de vijf waardengroepen twee vragen in de daaropvolgende kolommen:
  • Hoe zou je je voelen als je echt tevreden bent met de mate waarin je deze waarde ervaart in je leven?
  • Hoe zou je je voelen als je niet tevreden bent over de mate waarin je deze waarde ervaart in je leven?
• Tel vervolgens de scores voor elke waarde op om je top vijf waarden te bepalen.
• Beschrijf elke geïdentificeerde waarde in je eigen woorden. Dit helpt je om een dieper begrip van de waarde te krijgen en hoe je het wilt toepassen in je leven.

Begin Met het Eind Voor Ogen: Visualiseer Je Eigen Begrafenis

Als je moeite hebt met het identificeren van je waarden, overweeg dan deze oefening van Covey: visualiseer je eigen begrafenis. Hoe zou je willen dat mensen je herinneren? Welke waarden zou je willen dat je leven belichaamde?

• Stel je voor dat je aanwezig bent bij je eigen begrafenis, drie jaar vanaf nu.
• Er zijn vier sprekers: een familielid, een goede vriend, een collega en een lid van je gemeenschap.
• Elke spreker deelt hun ervaringen over jouw leven, karakter, bijdragen en successen. Wat zou je willen dat ze zeiden?
• Denk na over de waarden, prestaties en invloeden die je wilt dat ze belichten in hun toespraken.

Door je te visualiseren hoe je wilt dat anderen je herinneren, kun je de waarden en doelen identificeren die het belangrijkst voor je zijn. Hierdoor krijg je meer helderheid en focus over hoe je wilt leven en wat je wilt bereiken.

Inspirerende Waarden Uit de Oudheid

Persoonlijk vond ik voor het identificeren van mijn waarden inspiratie in zowel de Stoïcijnse als Boeddhistische filosofie. Vandaar dat ik deze als voorbeeld meegeef. Misschien inspireren ze jou ook!

Waarden van de Stoïcijnen

Ongeveer 2000 jaar geleden identificeerden de Stoïcijnen, zoals Epictetus en Seneca, waarden die leiden tot geluk. Hier zijn er vier die ik bewonder:

1. Wijsheid (Sophia): Wijsheid verwijst naar het ontwikkelen van inzicht en kennis over de wereld en onszelf. Het omvat het vermogen om de natuurlijke orde van het universum te begrijpen en te accepteren, evenals het vermogen om goede oordelen te vormen en rationeel te handelen.
   
2. Moed (Andreia): Moed gaat niet alleen over fysieke dapperheid, maar ook over morele moed. Het betekent het durven volgen van de juiste weg, zelfs als deze moeilijk is of tegenstrijdig lijkt. Het gaat om het overwinnen van angst en het standvastig vasthouden aan deugdzaamheid.
   
3. Matigheid (Sophrosyne): Matigheid draait om zelfbeheersing en evenwicht. Het gaat om het beheersen van onze verlangens, emoties en driften, en het vinden van een gematigde en harmonieuze manier van leven. Matigheid houdt ook in dat we ons niet laten meeslepen door overmatige vreugde of verdriet, maar in plaats daarvan streven naar een kalme en evenwichtige gemoedstoestand.
   
4. Rechtvaardigheid (Dikaiosyne): Rechtvaardigheid gaat over het eerlijk en rechtvaardig behandelen van anderen. Het houdt in dat we anderen respecteren, gelijkheid bevorderen en handelen op een manier die in overeenstemming is met de morele principes van het Stoïcisme. Rechtvaardigheid omvat ook het vervullen van onze sociale verplichtingen en het bijdragen aan het welzijn van de samenleving.

Boeddhistische Waarden

Het Boeddhisme kent ook veel waarden, waarvan deze vijf wellicht de belangrijkste zijn:

1. Mededogen (Karuna): Mededogen is een centrale waarde in het Boeddhisme. Het verwijst naar het vermogen om empathie en medeleven te tonen en anderen te helpen in hun lijden. Boeddhisten streven ernaar om mededogen in hun gedachten, woorden en daden tot uitdrukking te brengen, zowel jegens anderen als jegens zichzelf.
   
2. Compassie (Metta): Compassie, ook wel liefdevolle vriendelijkheid genoemd, gaat over het koesteren van een gevoel van onvoorwaardelijke vriendelijkheid en welwillendheid jegens alle levende wezens. Het is het verlangen naar het welzijn en geluk van anderen en het streven naar harmonie en vreedzame relaties.
   
3. Gelijkheid (Upekkha): Gelijkheid of gelijkmoedigheid verwijst naar het ontwikkelen van een evenwichtige en onpartijdige houding ten opzichte van alle ervaringen en wezens. Het betekent dat men niet gehecht is aan aangename ervaringen of aversie heeft tegen onaangename ervaringen. Het streven is om innerlijke stabiliteit en kalmte te cultiveren, ongeacht de veranderende omstandigheden.
   
4. Ethiek (Sila): Ethiek speelt een belangrijke rol in het Boeddhisme. Het omvat het naleven van de Vijf Voorschriften, die richtlijnen zijn voor een moreel en deugdzaam leven. Deze voorschriften zijn het zich onthouden van het doden van levende wezens, het stelen, seksueel wangedrag, liegen en het gebruik van verdovende middelen die de geest vertroebelen.
   
5. Wijsheid (Panna): Wijsheid in het Boeddhisme verwijst naar het ontwikkelen van inzicht in de aard van het lijden, de oorzaken ervan en de weg naar bevrijding. Het betreft het cultiveren van helder begrip, het doorzien van de illusies van het ego en het ontwikkelen van een dieper inzicht in de werkelijkheid zoals die is.

Conclusie

Reflectie op Waarden Identificeren en Definiëren

In dit artikel hebben we gekeken naar het belang van waarden in ons leven. Deze onzichtbare richtlijnen kunnen helpen bij het sturen van onze acties en beslissingen, en het bereiken van een betekenisvol en voldoening gevend leven.

We hebben een methode ontdekt om onze persoonlijke waarden te identificeren en te definiëren, gebruikmakend van een handige tabel. Hierbij beoordeelden we een lijst van waarden op hun belangrijkheid, om vervolgens de meest cruciale te selecteren en te groeperen in vijf categorieën. De oefening om te visualiseren hoe we herinnerd willen worden hielp ons ook om inzicht te krijgen in welke waarden we echt willen belichamen.

We hebben tevens inspiratie opgedaan uit het verleden door te kijken naar de waarden die worden aangehangen door de Stoïcijnen en het Boeddhisme, die ons ook vandaag de dag nog richting kunnen geven.

Vooruitblik naar de Volgende Blogpost: Het Levenswiel

In de volgende blogpost zullen we deze ontdekte waarden toepassen om een evenwicht te vinden in alle onderdelen van ons leven. We gaan gebruik maken van het levenswiel, of ’the wheel of life’. Dit is een krachtig instrument dat ons helpt om een beeld te krijgen van hoe gebalanceerd of ongebalanceerd ons leven momenteel is.

Elk onderdeel van het wiel representeert een levensdomein, zoals carrière, relaties, gezondheid en persoonlijke groei. We zullen onze visie uitschrijven op elk van deze domeinen, gevoed door de waarden die we hebben geïdentificeerd.

Onthoud, dit is jouw leven en jij bepaalt de waarden die het sturen. Benieuwd hoe je dit in de praktijk kan brengen? Blijf dan zeker hangen voor de volgende blogpost. Laten we samen streven naar een meer evenwichtig en waardengericht leven!

Download de worksheet ‘identificeer je waarden’

Meer lezen of bekijken?

• Website: The Daily Stoic, Ancient Wisdom for Everyday Life, Ryan Holiday
• De boeken van Stephen Covey*
• Start met waarom, door Simon Sinek*
• Ik, gezond egocentrisme, door Remco Claassen*

*Bekijk de disclaimer onderaan deze pagina

Bronnen

• Covey, S.R. (1989). “De zeven eigenschappen van effectief leiderschap”. New York, NY: Simon & Schuster.
• Latham, G.P. & Locke, E.A. (1991). Zelfregulatie door doelinstelling: Een studie naar organisatorische effectiviteit. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 212-247.
• Schwartz, S.H. (1992). Universalen in de inhoud en structuur van waarden: theoretische vooruitgangen en empirische tests in 20 landen. Advances in Experimental Social Psychology, 25, 1-65.
• Deci, E.L. & Ryan, R.M. (2000). De “wat” en “waarom” van doeldoelstellingen: menselijke behoeften en de zelfbepaling van gedrag. Psychological Inquiry, 11(4), 227-268.